Trump’tan beşte beş

ÖMÜR ŞAHİN KEYİF- Washington

ABD’nin; Pensilvanya, Connecticut, Maryland, Delaware ve Long Island eyaletleri, önceki gün hem Demokratlar hem de Cumhuriyetçiler için önseçime ev sahipliği yaptı. Cumhuriyetçi parti merkezinin istenmeyen adayı emlak devi Donald Trump, bu beş eyalette de, yüzde 50’nin üzerinde oy alarak birinci çıktı. Bu beş eyaletin Trump’ın geçen hafta zafer kazandığı evi olan New York çevresinde yer almalarının seçim sonucunda etkisi olduğu ifade ediliyor. Neden ne olursa olsun bu sonucun Trump’a adaylığa doğru büyük bir adım attırdı. Üstelik Trump’a alternatif gösterilen Teksas Senatörü Ted Cruz, beş eyalette de bu güne kadar sadece kendi eyaletini alabilen Ohio Valisi John Kasich’in altında kaldı.

Trump’tan önce son çıkış

Uzmanlara göre Trump bu ivmeyle giderse, 4 Mayıs sabahına, adaylığını neredeyse kesinleştirmiş olarak uyanacak. Çünkü üzerinde hemfikir olunan şekilde, Trump’ın durdurulması için geriye tek bir durak kaldı: 3 Mayıs’ta önseçime gidecek olan Indiana. Kazananın tüm delegeleri alacağı bu eyalet yakın zamanda Cumhuriyetçi delegelerinin aldığı tehditler nedeniyle gündem olmuş, 57 delegeden gizli tutulan 27’sinin de ismi bu nedenle açıklanmıştı.

Siyasi Kampanya Stratejisti Larry Ceisler’ın Başkanlık yarışını takip eden gazetecilere yaptığı açıklamaya göre, Indiana, seçmenin yapısı nedeniyle Trump için bir dönüm noktası olabilir.

Sıkı hazırlık

Trump, ‘değişim isteyen’ Cumhuriyetçilerden ve bağımsız seçmenden daha fazla oy alan bir aday. Cumhuriyetçilerin kalesi olarak anılan Indiana, ABD’nin en muhafazakâr eyaletlerinden biri. Yani merkez siyasetine bağlı bir seçmeni var. Üstelik, çoğunluk Evanjelik, bu da Ted Cruz’a avantaj sağlıyor. Cruz ve Kasich’in işbirliği planları çerçevesinde; Indiana’da oylar, Trump’a karşı eyalette zaten güçlü olan Cruz’da birleşecek.

Tüm bunlara rağmen, anketlerde şimdilik Trump önde görünüyor. Ceisler’e göre, eğer kazanmasına izin verilirse, Trump bundan sonra durdurulamaz.

Ted Cruz’un Indiana önseçimine, dikkati son günlerdeki başarısızlıklarından çekecek bir hamleyle, Başkan Yardımcısı adayını da açıklayarak gireceği söyleniyor. Trump ise Indiana Üniversitesi Basketbol koçu Bobby Knight’ın desteğini çoktan arkasına aldı bile.

Biz de hayret ediyoruz

Her geçen gün ‘aşağıladığı isimler’ listesini genişleten Trump’ın bir türlü önlenemeyen yükselişi, ABD’de yalnızca bir iç politika endişesi değil, aynı zamanda dışarıya karşı ‘imaj’ meselesi. Stratejist Ceisler’in, yalnızca Trump’a olmasa da zaman zaman tonu yükselen ve sertleşen tüm seçim kampanyaları için, ABD seçimlerini denizaşırı ülkelerden takip edenlere bir uyarısı var: Bir adayın Başkanlık yarışında yaptığı hareketler, söylediği sözler, her zaman onun başkanlığıyla ilgil doğru ipucunu vermez. Kampanyalar, o adayın olası hükümeti döneminde, dış müttefiklerimizle ilişkilerimizin nasıl olacağını belirlemez. İnanın biz bile bazen olan biteni hayretle izliyoruz. Ama Amerikan halkı, adayın seçildikten sonra durulacağına inanıyor…

***

ClInton önde

Önseçim yapılan beş eyalette, Hillary Clinton; Pennsylvania, Connecticut, Maryland ve Delaware eyaletlerini alırken, Bernie Sanders, en az delegeyi veren Rhode Island’da kazandı. Demokrat adaylardan birinin 2.383 delege kazanması durumunda, adaylığı garantilemesi bekleniyor. Hillary Clinton, şimdiden 2.137’ye ulaşmış durumda, Sanders’in ise 1.306 delegesi var.
Demokratlarda delege sistemi şöyle işliyor; partiyle yakın ya da uzak ilişkili veya bağımsız kişiler, genellikle (siyah-beyaz, kadın-erkek gibi) kimlikleri göz önünde bulundurularak delege olarak belirleniyor. Eyaletin kendi kurallarına göre, seçimde alınan oy sonucu adaylara dağıtılan bu delegeler, Temmuz’da yapılacak parti kongresinde, bağlı bulundukları eyaletin yönelimine göre oy verecek.

Sayıları daha az olan süper delegeler ise çok daha etkili. Parti yetkilileri ya da partinin belirlediği kişilerden oluşan bu delegeler, eyaletin yönelimine göre değil, kendi kararlarına göre oy kullanıyor. Bu delegelerin işlevi partinin ‘raydan çıkmaması’nı sağlamak.
Bernie Sanders’in her iki grupta da delege sayısı düşük.

Uzmanlar genellikle az delege veren, küçük eyaletlerde oy almasını göz önünde bulundurarak, bu farkı kapatmasının olanaklı olmadığını belirtiyor. Sanders’in; “Montana, Idaho, Utah gibi batı eyaletlerinden daha çok oy aldığını” hatırlatan Ceisler, Cumhuriyetçi olan bu küçük eyaletlerde beyaz nüfusun baskın olduğunu ifade ediyor. Ceisler’e göre, “Bu tür yoğun Cumhuriyetçi eyaletlerde Demokrat kalabilmek için daha solda yer almak gerekiyor, bu sol yönelimli kişiler ise Sanders’e oy veriyor.”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s